Các khoản chi phí cần lưu ý khi quyết toán thuế TNDN

Các khoản chi phí cần lưu ý khi quyết toán thuế TNDN

Quyết toán thuế TNDN là việc bắt buộc và quan trọng với mọi doanh nghiệp. Một khoản chi bị loại khi quyết toán có thể kéo theo truy thu thuế và tiền chậm nộp. Từ kỳ tính thuế 2025, chi phí được trừ thực hiện theo Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15, Nghị định 320/2025/NĐ-CP (đã sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP) và Thông tư 20/2026/TT-BTC. Thông tư 78/2014/TT-BTC, Thông tư 96/2015/TT-BTC đã hết hiệu lực.

Trước hết, khoản chi được trừ phải đáp ứng đủ ba điều kiện (khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP): thực tế phát sinh, liên quan đến sản xuất kinh doanh; có đủ hóa đơn, chứng từ; và có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt với khoản thanh toán từng lần từ 05 triệu đồng trở lên. Ngưỡng 05 triệu đồng áp dụng cho khoản chi phát sinh từ 15/12/2025; trước đó là 20 triệu đồng.

1. Chi phí lãi vay

Theo Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, các khoản lãi vay sau không được trừ:

  • Phần lãi vay vốn sản xuất kinh doanh trả cho đối tượng không phải tổ chức tín dụng vượt mức quy định tại Bộ luật Dân sự (khoản 10). Trước đây, mức khống chế là 150% lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố.
  • Lãi vay tương ứng phần vốn điều lệ còn thiếu theo tiến độ góp vốn (khoản 9).

Doanh nghiệp có giao dịch liên kết: tổng chi phí lãi vay được trừ theo pháp luật về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết (điểm c khoản 4 Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP). Bài viết trước đây dẫn Nghị định 20/2017/NĐ-CP với mức 20%. Khung pháp lý này đã thay đổi; Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP cũng đã hết hiệu lực. Kế toán cần đối chiếu mức khống chế theo nghị định hiện hành về giao dịch liên kết trước khi quyết toán.

2. Mức chi bảo hiểm hưu trí và nhân thọ

Theo điểm đ khoản 4 Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, không được trừ phần chi vượt 05 triệu đồng/tháng/người cho các khoản: đóng hưu trí bổ sung theo Luật Bảo hiểm xã hội hoặc quỹ có tính chất an sinh xã hội; mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện; mua bảo hiểm nhân thọ cho người lao động. Phần vượt mức quy định của pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc cũng không được trừ.

Điều kiện hưởng, mức hưởng phải ghi trong hợp đồng lao động, thỏa ước hoặc quy chế. Doanh nghiệp còn nợ bảo hiểm bắt buộc thì không được trừ các khoản này.

Như vậy, khi quyết toán, kế toán chỉ đưa vào chi phí được trừ khoản chi bảo hiểm hưu trí, nhân thọ không vượt 05 triệu đồng/tháng/người. Mức 03 triệu đồng/tháng/người trước đây theo Nghị định 146/2017/NĐ-CP không còn áp dụng.

3. Chi phí cho trang phục

Theo điểm đ khoản 8 Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP:

  • Chi trang phục bằng tiền: phần vượt 05 triệu đồng/người/năm không được trừ.
  • Chi trang phục bằng hiện vật: phải có hóa đơn, chứng từ, không khống chế mức.
  • Chi cả bằng tiền và hiện vật: phần tiền tối đa 05 triệu đồng/người/năm; phần hiện vật phải có hóa đơn, chứng từ.

4. Chi phí khấu hao TSCĐ

Theo khoản 6 Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, cần lưu ý các khoản khấu hao TSCĐ không được trừ:

  • Khấu hao TSCĐ không sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Riêng tài sản phục vụ người lao động (nhà ăn, nhà ở, xe đưa đón…) vẫn được trừ.
  • Khấu hao TSCĐ không có giấy tờ chứng minh quyền sở hữu (trừ thuê tài chính), không được quản lý, hạch toán trên sổ sách, hoặc đã khấu hao hết.
  • Khấu hao sai hoặc vượt mức quy định. Doanh nghiệp được khấu hao nhanh nếu bảo đảm kinh doanh có lãi; theo Thông tư 45/2013/TT-BTC, mức khấu hao nhanh tối đa 2 lần mức xác định theo phương pháp đường thẳng.
  • Phần khấu hao tương ứng nguyên giá vượt 1,6 tỷ đồng/xe đối với ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống. Trừ ô tô dùng cho kinh doanh vận tải hành khách, du lịch, khách sạn; ô tô làm mẫu và lái thử cho kinh doanh ô tô.

5. Chi phí tiền lương, tiền công

  • Lương, thưởng phải ghi điều kiện hưởng và mức hưởng trong hợp đồng lao động, thỏa ước, quy chế tài chính hoặc quy chế thưởng (khoản 8 Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP).
  • Tiền lương, tiền công đến hết hạn nộp hồ sơ quyết toán năm mà chưa chi thì không được trừ. Với năm tài chính trùng năm dương lịch, hạn nộp hồ sơ quyết toán là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 năm sau.
  • Ngoại lệ là quỹ dự phòng tiền lương: mức trích không quá 17% quỹ tiền lương thực hiện, và sau khi trích doanh nghiệp không bị lỗ. Sau 6 tháng kể từ khi kết thúc kỳ tính thuế mà chưa dùng hết quỹ thì phải ghi giảm chi phí năm sau.

6. Chi phí nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, hàng hóa

Bài viết trước đây dẫn Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC về phần chi vượt định mức tiêu hao không được trừ. Thông tư này đã hết hiệu lực. Theo quy định hiện hành, chi nguyên liệu, hàng hóa phải đáp ứng ba điều kiện chung nêu ở đầu bài. Chi không đúng điều kiện, nội dung theo pháp luật chuyên ngành không được trừ (khoản 23 Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP).

Về thuế GTGT, hàng hao hụt vượt định mức thì phần vượt không được khấu trừ (khoản 1 Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP). Chi hủy hàng tồn kho hư hỏng, hết hạn, lỗi thời được trừ nếu có quyết định hủy, biên bản kiểm kê, quyết định thành lập Hội đồng và quyết định xử lý của Hội đồng (khoản 9 Điều 3 Thông tư 20/2026/TT-BTC).

7. Hoàn thuế giá trị gia tăng hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu

Khoản 4 Điều 1 Thông tư 130/2016/TT-BTC đã bị bãi bỏ. Hoàn thuế GTGT hiện theo Điều 15 Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15, Điều 29–37 Nghị định 181/2025/NĐ-CP và Thông tư 69/2025/TT-BTC:

  • Trong tháng, quý có hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu, nếu thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên thì được hoàn theo tháng, quý.
  • Số thuế được hoàn không vượt quá 10% doanh thu xuất khẩu của kỳ hoàn thuế; phần vượt chuyển khấu trừ kỳ sau.
  • Không hoàn với hàng nhập khẩu sau đó xuất khẩu sang nước khác (không gồm nguyên liệu nhập để sản xuất, gia công xuất khẩu).

Từ 01/01/2026, điều kiện “người bán đã kê khai, nộp thuế GTGT với hóa đơn xuất cho cơ sở đề nghị hoàn” đã bị bãi bỏ (Luật 149/2025/QH15, Nghị định 359/2025/NĐ-CP).

8. Chi phí khuyến mại

Nghị định 37/2006/NĐ-CP đã hết hiệu lực từ 15/7/2018. Khuyến mại hiện theo Nghị định 81/2018/NĐ-CP, đã sửa đổi bởi Nghị định 128/2024/NĐ-CP và Nghị định 239/2026/NĐ-CP. Theo Nghị định 81/2018/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 128/2024/NĐ-CP), giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại không được vượt quá 50% giá của hàng hóa, dịch vụ đó trước thời gian khuyến mại; mức 100% áp dụng cho chương trình khuyến mại tập trung và chương trình do Thủ tướng Chính phủ quyết định. Như vậy, khi quyết toán thuế cần lưu ý giá trị hàng hóa, dịch vụ khuyến mại không vượt quá mức tối đa này.

Về thuế TNDN, khi quyết toán cần lưu ý:

  • Nghị định 320/2025/NĐ-CP không khống chế chi quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại, tiếp khách theo tỷ lệ % tổng chi phí. Khoản chi chỉ cần đáp ứng điều kiện chung.
  • Thuế GTGT đầu ra của hàng biếu, tặng không thu tiền phục vụ sản xuất kinh doanh được tính vào chi phí (khoản 12 Điều 10).
  • Hàng khuyến mại vẫn phải lập hóa đơn; được lập hóa đơn tổng hợp theo tháng, quý phù hợp kỳ khai thuế GTGT (Nghị định 254/2026/NĐ-CP).

9. Chi phí thuê tài sản của cá nhân

Điều 4 Thông tư 92/2015/TT-BTC từng quy định mức doanh thu 100 triệu đồng/năm trở xuống để cá nhân cho thuê tài sản không phải nộp thuế GTGT, TNCN. Từ 01/01/2026, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống không chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN (Nghị định 68/2026/NĐ-CP, sửa bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP).

Với cho thuê bất động sản, thuế TNCN = (doanh thu − 01 tỷ đồng) × 5%.

Với doanh nghiệp đi thuê, hồ sơ để chi phí thuê tài sản của cá nhân được trừ là hợp đồng thuê và chứng từ trả tiền. Nếu hợp đồng ghi tiền thuê chưa gồm thuế và doanh nghiệp nộp thay thuế GTGT, TNCN cho cá nhân, phần thuế nộp thay được tính vào chi phí khi có chứng từ nộp thuế (điểm d khoản 13 Điều 3 Thông tư 20/2026/TT-BTC). Tiền thuê từng lần từ 05 triệu đồng trở lên cần thanh toán không dùng tiền mặt.

Với phần mềm kế toán FTS Accounting, chi phí được tập hợp, phân bổ ngay từ chứng từ gốc, giúp kế toán soát từng khoản chi trước khi quyết toán. Liên hệ (024).3748.0398 để được demo FTS Accounting và hóa đơn điện tử FTS E-Invoice dùng kèm, lập hóa đơn ngay trên chứng từ bán hàng.

[wpforms id=”2108″]

Bài viết có hữu ích với bạn không?