Quản lý kho & tính giá thành trong doanh nghiệp sản xuất: Khi vấn đề không nằm ở con người mà ở hệ thống

Quản lý kho & tính giá thành trong doanh nghiệp sản xuất: Khi vấn đề không nằm ở con người mà ở hệ thống

Trong nhiều doanh nghiệp sản xuất, việc mất kiểm soát tồn kho và giá thành không còn là câu chuyện hiếm gặp. Sổ sách kế toán thể hiện một con số, trong khi thực tế tại kho lại là một con số khác. Nguyên vật liệu xuất kho không bám sát định mức, hao hụt khó giải trình, còn giá thành sản phẩm thì luôn phải chờ đến cuối kỳ mới có thể “chốt” bằng Excel.

Thực tế cho thấy, vấn đề thường không nằm ở năng lực của kế toán, thủ kho hay bộ phận sản xuất. Nguyên nhân là hệ thống quản lý không đủ chi tiết và không được thiết kế phù hợp với đặc thù sản xuất.

Quản lý tồn kho rời rạc – nguyên nhân khiến số liệu luôn lệch

Nhiều doanh nghiệp sản xuất vẫn quản lý kho bằng các công cụ rời rạc. Dữ liệu kho, kế toán và sản xuất không nằm trên một hệ thống thống nhất, nên mỗi bộ phận theo dõi một con số khác nhau. Việc không theo dõi được hàng hóa theo lô, serial, hạn sử dụng càng khiến kiểm soát tồn kho phức tạp hơn.

Khi số lượng mặt hàng lớn, nhiều quy cách, nhiều đơn vị tính hoặc nhiều kho, ghi nhận thủ công dễ phát sinh sai sót. Đến khi kiểm kê, chênh lệch mới được phát hiện nhưng rất khó truy vết nguyên nhân và xử lý dứt điểm.

Yêu cầu của chế độ kế toán mới đối với hàng tồn kho

Từ năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau 01/01/2026, doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC thay Thông tư 200/2014/TT-BTC. Theo Nguyên tắc kế toán hàng tồn kho tại Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC, có 5 phương pháp tính giá trị xuất kho, tồn kho: giá đích danh; bình quân gia quyền (theo kỳ hoặc sau từng lô nhập); nhập trước xuất trước; giá bán lẻ; chi phí chuẩn. Phương pháp chi phí chuẩn có thể áp dụng cho doanh nghiệp sản xuất.

Doanh nghiệp phải áp dụng nhất quán phương pháp đã chọn, trừ khi thay đổi chính sách kế toán. Thông tư 99/2025/TT-BTC không còn TK 611 “Mua hàng” và TK 631 “Giá thành sản xuất”. Doanh nghiệp xác định lượng xuất theo từng lần phát sinh, hoặc trên cơ sở tồn cuối kỳ qua kiểm kê. TK 155 nay đổi tên thành “Sản phẩm”. Doanh nghiệp nhỏ và vừa áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC vẫn dùng TK 611.

FTS Accounting – nền tảng quản lý kho gắn với kế toán cho doanh nghiệp sản xuất

FTS Accounting quản lý nghiệp vụ kho trên cùng hệ thống kế toán. Phần mềm cho phép xây dựng danh mục vật tư, hàng hóa, kho và đơn vị tính có quy đổi cho một mặt hàng, theo dõi theo trọng lượng, thể tích, màu sắc, kích cỡ hoặc các thuộc tính đặc thù khác.

Ở mọi gói, doanh nghiệp quản lý được nhiều kho và theo dõi tồn kho theo từng kho. Quản lý theo lô, serial, vị trí thuộc phạm vi kho nâng cao của Business Solution/ERP, triển khai theo khảo sát. Các nghiệp vụ nhập, xuất, chuyển kho và xuất điều chỉnh được ghi nhận trực tiếp hoặc liên kết từ phân hệ mua hàng, nên số liệu kho và kế toán đi cùng nhau.

FTS Accounting cũng hỗ trợ quản lý hạn mức tồn kho, kiểm kê hàng tồn với đầy đủ biên bản kiểm kê, phiếu kiểm kê, số chênh lệch và tự động tạo các bút toán kế toán tương ứng. Doanh nghiệp đối chiếu số kiểm kê với sổ sách để xử lý chênh lệch kịp thời và đánh giá lại giá trị tồn kho chính xác.

Định mức nguyên vật liệu – kiểm soát hao hụt từ gốc

Trong sản xuất, xuất kho nguyên vật liệu không bám định mức là nguyên nhân chính gây hao hụt và sai lệch giá thành. Với gói Pro, FTS Accounting cho phép khai báo định mức nguyên vật liệu cho sản phẩm, làm cơ sở để kiểm soát việc xuất dùng và tính giá thành.

Việc xuất nguyên vật liệu theo lệnh sản xuất thuộc phân hệ Quản lý sản xuất của Business Solution/ERP. Phân hệ này gồm kế hoạch sản xuất, nhu cầu nguyên vật liệu, lệnh sản xuất, xuất nguyên vật liệu và nhập thành phẩm theo lệnh. Doanh nghiệp so sánh định mức với thực tế sử dụng để phát hiện sớm các trường hợp hao hụt bất thường, sai quy trình hoặc lãng phí trong sản xuất.

Tính giá thành – từ bài toán phức tạp thành quy trình có hệ thống

Tính giá thành luôn là khâu phức tạp với doanh nghiệp sản xuất, nhất là doanh nghiệp có nhiều công đoạn, nhiều nhà máy hoặc sản xuất theo đơn hàng. Nếu không có hệ thống phù hợp, kế toán thường phải tập hợp chi phí và xử lý lại bằng Excel vào cuối kỳ, tiềm ẩn rủi ro sai lệch.

Tập hợp và phân bổ chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung có ở mọi gói. Từ gói Pro, FTS Accounting tính giá thành theo các phương pháp như giản đơn, trực tiếp, hệ số, định mức hoặc theo công đoạn; phương pháp, đối tượng tính giá và cách đánh giá dở dang được xác nhận trước khi triển khai. Giá thành được hạch toán vào nhập kho thành phẩm, giúp rút ngắn thời gian chốt số liệu cuối kỳ. Phân hệ Chi phí và giá thành còn theo dõi chi phí chờ phân bổ, sản phẩm dở dang và thẻ giá thành.

Cuối kỳ, quy trình đi theo trình tự: khấu hao, phân bổ chi phí, tính giá thành (gói Pro), kết chuyển, rồi lên sổ kế toán, báo cáo tài chính và báo cáo thuế.

Quản lý giá vốn và báo cáo kho

Bên cạnh tồn kho và giá thành, phân hệ Quản lý hàng tồn kho của FTS Accounting có chức năng tính giá vốn. Phần mềm cho phép lựa chọn các phương pháp tính giá vốn như bình quân cuối kỳ, bình quân tức thời (sau từng lần nhập), nhập trước xuất trước, giá đích danh. Phương pháp tính giá xuất kho phải chọn trong 5 phương pháp của Thông tư 99/2025/TT-BTC nêu trên và áp dụng nhất quán. Doanh nghiệp nên xác nhận phương pháp cấu hình trên phần mềm với FTS trước khi triển khai.

Hệ thống báo cáo kho gồm thẻ kho, báo cáo nhập – xuất – tồn, báo cáo nhập kho, báo cáo xuất kho, bảng tính chênh lệch tồn kho cuối kỳ và kiểm kê, giúp doanh nghiệp theo dõi tình hình kho minh bạch, kịp thời.

Giải pháp kế toán phù hợp cho doanh nghiệp sản xuất nhiều kho, nhiều công đoạn

Doanh nghiệp sản xuất cần tính giá thành có thể bắt đầu với FTS Accounting gói Pro. Doanh nghiệp có nhiều nhà máy, cần lệnh sản xuất, kho nâng cao theo lô, serial thì phù hợp với Business Solution/ERP, báo giá theo phạm vi sau khảo sát.

Ví dụ, Galaxy Door – doanh nghiệp sản xuất cửa – đã đồng hành cùng FTS 9 năm, với 07 đơn vị. Doanh nghiệp quản lý mua bán, kho, nguyên vật liệu, sản xuất cùng kế toán tài chính trên hệ thống FTS. Dùng một hệ thống kế toán phù hợp ngay từ đầu giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào Excel và kiểm soát tốt hơn chi phí, tồn kho.

Xem chi tiết giải pháp FTS Accounting cho doanh nghiệp sản xuất tại đây.

Bài viết có hữu ích với bạn không?