TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TÀI CHÍNH VÀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ

Kế toán tài chính (KTTC) là việc thu thập, xử lý, kiểm tra, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính bằng báo cáo tài chính cho đối tượng có nhu cầu sử dụng thông tin của đơn vị kế toán.

Kế toán quản trị (KTQT) là việc thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính theo yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế, tài chính trong nội bộ đơn vị kế toán.

Khi tổ chức công tác KTTC và KTQT, doanh nghiệp  phải căn cứ vào tính chất và yêu cầu quản lý, quy mô, phạm vi hoạt động của đơn vị mình để tổ chức thực hiện cả hai nội dung này cho phù hợp theo một trong các hình thức sau:

Hình thức kết hợp: Tổ chức kết hợp giữa KTTC và KTQT theo từng phần hành kế toán. Kế toán viên theo dõi phần hành kế toán nào sẽ thực hiện cả KTTC và KTQT phần hành đó. Ngoài ra, doanh nghiệp phải bố trí người thực hiện các nội dung KTQT chung khác, như: thu thập, phân tích các thông tin phục vụ việc lập dự toán, phân tích thông tin phục vụ cho việc ra quyết định trong quản trị doanh nghiệp. Nội dung công việc này có thể bố trí để kế toán tổng hợp hoặc trực tiếp do kế toán trưởng đảm nhiệm.

Mô hình này có ưu điểm là tận dụng được lao động, người làm KTTC do hiểu rõ phần hành của mình nên thường nắm khá rõ thông tin, có điều kiện tốt để thực hiện công tác KTQT, tuy nhiên lại không chuyên môn hóa được phần KTQT để đạt được hiệu quả quản trị như mong muốn. Mô hình này được áp dụng khá phổ biến, phù hợp với các doanh nghiệp SME hoặc các doanh nghiệp trong giai đoạn đầu mới thành lập.

Hình thức tách biệt: Tổ chức thành một bộ phận KTQT riêng biệt với bộ phận KTTC trong phòng kế toán của doanh nghiệp. Trên thực tế, hình thức này hầu như ít  được áp dụng vì đòi hỏi tính chuyên nghiệp cao, do đó, hình thức này chỉ thích hợp với các doanh nghiệp có quy mô lớn như: Tổng công ty, tập đoàn kinh tế, …

Hình thức hỗn hợp: Là hình thức kết hợp hai hình thức nêu trên, ví dụ: đối với các công ty SME trong lĩnh vực sản xuất và xây dựng, do yêu cầu cần tập trung theo dõi, kiểm soát giá thành nên sẽ tổ chức bộ phận kế toán quản trị chi phí giá thành riêng, còn các nội dung khác thì theo hình thức kết hợp.

Trên thực tế, đối với các doanh nghiệp SME và các doanh nghiệp trong giai đoạn mới thành lập, giám đốc, người quản lý điều hành doanh nghiệp có thể tự kiểm soát được các số liệu kế toán quản trị do quy mô hoạt động nhỏ, lĩnh vực hoạt động tập trung hoặc công tác kế toán quản trị chưa được chú trọng nên bộ máy kế toán tại doanh nghiệp có thể chỉ đơn thuần thực hiện chức năng kế toán tài chính.

Việc tổ chức công tác kế toán quản trị nói chung và bộ máy kế toán quản trị nói riêng đóng vai trò quan trọng và cần thiết đối với sự hoạt động và phát triển của doanh nghiệp.