KẾ TOÁN THANH TOÁN NHỮNG VIỆC CẦN LÀM TẠI DOANH NGHIỆP. 

KẾ TOÁN THANH TOÁN NHỮNG VIỆC CẦN LÀM TẠI DOANH NGHIỆP. 

Trong doanh nghiệp, mỗi phần hành kế toán đảm nhiệm những công việc chuyên môn khác nhau. Kế toán thanh toán là một phần hành quan trọng vì trực tiếp quản lý dòng tiền thu, chi. Vậy công việc kế toán thanh toán gồm những gì và hạch toán theo tài khoản nào? Hãy cùng FTS tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

1. Kế toán thanh toán là gì?

Kế toán thanh toán là người lập chứng từ thu, chi; trực tiếp theo dõi, quản lý tiền và hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến thu, chi trong doanh nghiệp.

Doanh nghiệp hạch toán theo chế độ kế toán doanh nghiệp, không dùng hệ thống tài khoản hành chính sự nghiệp. Từ năm tài chính bắt đầu từ ngày 01/01/2026, chế độ này là Thông tư 99/2025/TT-BTC (thay Thông tư 200/2014/TT-BTC). Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC hoặc chọn Thông tư 99/2025/TT-BTC.

2. Công việc của kế toán thanh toán

Tất tần tật các việc kế toán cần làm đối với công ty mới thành lập

a. Theo dõi, quản lý các khoản thu của doanh nghiệp:

  • Thu tiền của các đối tượng bên trong, bên ngoài doanh nghiệp: cổ đông, thu hồi tạm ứng còn dư, thu nội bộ khác, thu bồi thường, ký quỹ, ký cược, thu hồi công nợ khách hàng…
  • Theo dõi tiền gửi ngân hàng. Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, TK 112 nay có tên “Tiền gửi không kỳ hạn”, sổ chi tiết là S08-DN “Sổ tiền gửi không kỳ hạn”.
  • Theo dõi hoạt động thanh toán qua thẻ của khách hàng.
  • Theo dõi công nợ và đôn đốc thu hồi công nợ.
  • Kiểm soát hoạt động thu ngân: nhận chứng từ từ bộ phận thu ngân, kiểm tra tính hợp lý, hợp lệ của chứng từ.
  • Quản lý chặt chẽ chứng từ liên quan đến các khoản thu.
  • Hạch toán các nghiệp vụ thu của doanh nghiệp.

b. Theo dõi, quản lý các khoản chi của doanh nghiệp:

  • Hằng tuần, hằng tháng lập kế hoạch thanh toán công nợ nhà cung cấp. Khi kế hoạch không bảo đảm, chủ động liên hệ nhà cung cấp.
  • Thanh toán bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản cho nhà cung cấp, chi bồi thường, tiền phạt… và các khoản chi nội bộ như lương, thưởng, phụ cấp, tạm ứng.
  • Với khoản mua hàng hóa, dịch vụ từng lần từ 05 triệu đồng trở lên, thanh toán không dùng tiền mặt để khoản chi được trừ khi tính thuế TNDN (khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP).
  • Quản lý chặt chẽ chứng từ liên quan đến các khoản chi.
  • Hạch toán các nghiệp vụ chi của doanh nghiệp.

c. Theo dõi, quản lý quỹ tiền mặt của doanh nghiệp:

  • Phối hợp với thủ quỹ thực hiện thu, chi theo quy định, trên cơ sở Phiếu thu (01-TT), Phiếu chi (02-TT).
  • Đối chiếu, kiểm tra tồn quỹ cuối mỗi ngày với thủ quỹ; định kỳ lập Bảng kiểm kê quỹ (08a-TT, 08b-TT với ngoại tệ, vàng tiền tệ).
  • Lập báo cáo tồn quỹ định kỳ cho ban giám đốc.

Các mẫu chứng từ trên thuộc Phụ lục I Thông tư 99/2025/TT-BTC và mang tính tham khảo. Doanh nghiệp được tự thiết kế mẫu, nhưng phải bảo đảm nội dung theo Luật Kế toán và ban hành Quy chế hạch toán kế toán (Điều 9).

d. Công việc khác:

  • Theo dõi và báo cáo quản lý các khoản thu – chi.
  • Lập báo cáo, in chứng từ, sổ sách liên quan trình cấp trên định kỳ hoặc đột xuất.
  • Báo cáo tình hình công nợ khách hàng, nhà cung cấp.
  • Giải trình số liệu khi có yêu cầu.
  • Thực hiện các công việc khác theo phân công.

3. Kỹ năng cơ bản cần thiết cho vị trí kế toán thanh toán

Để đảm nhiệm tốt vị trí kế toán thanh toán, các kỹ năng sau là thực sự cần thiết:

  • Vững nghiệp vụ kế toán và chế độ kế toán doanh nghiệp đang áp dụng.
  • Thành thạo tin học văn phòng, đặc biệt là phần mềm kế toán công ty đang dùng.
  • Giao tiếp tốt, vì vị trí này làm việc với nhiều đối tượng: khách hàng, nhà cung cấp, nhân viên công ty…
  • Có kinh nghiệm và kỹ năng của kế toán công nợ.

4. Các loại nghiệp vụ của kế toán thanh toán

Bạn cần trau dồi những kỹ năng gì để trở thành kế toán chuyên nghiệp? »  TRƯỜNG CAO ĐẲNG QUỐC TẾ HÀ NỘI

4.1. Nghiệp vụ thanh toán tạm ứng

Tài khoản sử dụng:

TK 141 “Tạm ứng”: phản ánh các khoản tạm ứng cho người lao động trong doanh nghiệp và tình hình thanh toán các khoản đó.

Kết cấu:

Bên Nợ: Các khoản tiền, vật tư đã tạm ứng cho người lao động.

Bên Có:

  • Các khoản tạm ứng đã được thanh toán;
  • Số tạm ứng dùng không hết nhập lại quỹ hoặc trừ vào lương.
  • Số dư bên Nợ: Số tạm ứng chưa thanh toán.

Nguyên tắc quản lý:

  • Chỉ tạm ứng cho người lao động làm việc tại doanh nghiệp, để bảo đảm khả năng hoàn ứng.
  • Tạm ứng theo phê duyệt của người có thẩm quyền, theo quy chế tài chính nội bộ. Chứng từ đề nghị là Giấy đề nghị tạm ứng (03-TT).
  • Tiền tạm ứng phải được chi trên cơ sở chứng từ hợp lý, hợp lệ.
  • Chỉ tạm ứng lần sau khi người nhận đã thanh toán đúng quy định các lần tạm ứng trước.
  • Tiền tạm ứng phải được sử dụng, thanh toán đúng mục đích và đúng hạn.

Nhiệm vụ kế toán tạm ứng:

  • Theo dõi, phản ánh số tiền tạm ứng từ các chứng từ gốc hợp lý, hợp pháp.
  • Ghi chép từng lần tạm ứng theo từng người nhận trên sổ kế toán chi tiết, tổng hợp.
  • Giám sát số tiền tạm ứng từ khi chi đến khi thanh toán, căn cứ Giấy thanh toán tiền tạm ứng (04-TT).
  • Báo cáo thường xuyên tình hình thanh toán tạm ứng.

Phương pháp kế toán:

Xuất tiền hoặc vật tư tạm ứng cho người lao động:

Nợ TK 141: Tạm ứng

Có TK 111, 112, 152, 153…

Thanh toán tạm ứng theo số thực chi, căn cứ Giấy thanh toán tiền tạm ứng kèm chứng từ gốc:

Nợ TK 152, 153, 156, 241, 642…: theo nội dung chi

Nợ TK 133: Thuế GTGT được khấu trừ (nếu có)

Có TK 141: Tạm ứng.

Tạm ứng chi không hết, nhập lại quỹ hoặc trừ vào lương:

Nợ TK 111: Tiền mặt

Nợ TK 334: Phải trả người lao động

Có TK 141: Tạm ứng.

4.2. Nghiệp vụ thanh toán phải trả người lao động

Tài khoản sử dụng:

TK 334 “Phải trả người lao động”: phản ánh các khoản phải trả và tình hình thanh toán tiền lương, tiền công, thưởng, phụ cấp và các khoản khác cho người lao động.

Kết cấu TK 334:

  • Bên Nợ: Các khoản đã trả, đã ứng cho người lao động; các khoản khấu trừ vào lương (BHXH, BHYT, BHTN phần người lao động đóng, thuế TNCN, tạm ứng chưa hoàn).
  • Bên Có: Tiền lương, tiền công, thưởng và các khoản khác phải trả người lao động.
  • Dư Có: Số còn phải trả người lao động.
  • Dư Nợ (nếu có): Số đã trả vượt số phải trả.

Các khoản trích theo lương theo dõi trên TK 338 “Phải trả, phải nộp khác”, mở chi tiết cho kinh phí công đoàn, BHXH, BHYT, BHTN. Theo khoản 2 Điều 11 Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp được tự mở tài khoản chi tiết phù hợp yêu cầu quản lý.

Mức đóng hiện hành cần nắm:

  • BHXH bắt buộc: người lao động đóng 8% vào quỹ hưu trí – tử tuất; doanh nghiệp đóng 14% vào quỹ hưu trí – tử tuất và 3% vào quỹ ốm đau – thai sản (Điều 33, 34 Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15).
  • Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu. Từ 01/7/2026, mức tham chiếu bằng lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng, nên mức trần là 50.600.000 đồng/tháng.
  • Kinh phí công đoàn: doanh nghiệp đóng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH (Điều 29 Luật Công đoàn 50/2024/QH15; Nghị định 105/2026/NĐ-CP).
  • Thời hạn đóng BHXH và kinh phí công đoàn: chậm nhất ngày cuối cùng của tháng tiếp theo (khoản 4 Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội; khoản 2 Điều 4 Nghị định 105/2026/NĐ-CP).
  • BHYT, BHTN: trích, nộp theo tỷ lệ của pháp luật về bảo hiểm y tế, việc làm hiện hành.

Chứng từ liên quan theo Phụ lục I Thông tư 99/2025/TT-BTC: Bảng thanh toán tiền lương (01-LĐTL), Bảng kê trích nộp các khoản theo lương (07-LĐTL), Bảng phân bổ tiền lương và các khoản trích theo lương (08-LĐTL).

Phương pháp kế toán:

Tính tiền lương, tiền thưởng, phụ cấp phải trả người lao động:

  • Nợ TK 154, 622, 627: Lương bộ phận sản xuất (tùy phương pháp tập hợp chi phí doanh nghiệp áp dụng).
  • Nợ TK 641, 642: Lương bộ phận bán hàng, quản lý doanh nghiệp.
  • Có TK 334: Phải trả người lao động.

Trích các khoản theo lương phần doanh nghiệp đóng:

  • Nợ TK 154, 622, 627, 641, 642: Phần tính vào chi phí.
  • Có TK 338 (chi tiết KPCĐ, BHXH, BHYT, BHTN).

Khấu trừ vào lương phần người lao động đóng và thuế TNCN:

  • Nợ TK 334: Phải trả người lao động.
  • Có TK 338 (chi tiết BHXH, BHYT, BHTN); Có TK 3335: Thuế TNCN.

Thuế TNCN khấu trừ từ tiền lương, tiền công từ 01/7/2026 chỉ khai theo quý, không còn kỳ khai tháng (Điều 22 Thông tư 89/2026/TT-BTC).

4.3. Nghiệp vụ thanh toán phải trả người bán

Tài khoản sử dụng:

TK 331 “Phải trả cho người bán”: phản ánh tình hình thanh toán các khoản nợ phải trả cho người bán vật tư, hàng hóa, dịch vụ, tài sản.

Kết cấu tài khoản:

Bên Nợ:

  • Số tiền đã thanh toán cho người bán.
  • Số tiền ứng trước, trả trước cho người bán.
  • Chiết khấu thương mại, giảm giá, hàng mua trả lại được người bán chấp thuận trừ vào nợ.

Bên Có:

  • Số tiền phải trả người bán vật tư, hàng hóa, dịch vụ, tài sản.
  • Dư Có: Số tiền còn phải trả người bán.
  • Dư Nợ: Số tiền đã ứng trước hoặc trả thừa cho người bán.

TK 331 không có tài khoản cấp 2 bắt buộc. Doanh nghiệp mở sổ chi tiết theo từng người bán (mẫu S31-DN, S32-DN với ngoại tệ, theo Phụ lục III Thông tư 99/2025/TT-BTC). Khoản vay được theo dõi trên tài khoản vay riêng, không hạch toán qua TK 331.

Nhiệm vụ kế toán các khoản phải trả:

  • Ghi chép chi tiết từng khoản nợ phải trả theo từng người bán, từng giao dịch. Số dư tài khoản tổng hợp phải khớp tổng số dư chi tiết.
  • Thanh toán kịp thời, đúng hạn cho người bán, tránh kéo dài nợ phải trả.
  • Theo dõi khoản phải trả bằng ngoại tệ theo nguyên tệ và tỷ giá. Cuối kỳ đánh giá lại theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên giao dịch (TK 413 Thông tư 99/2025/TT-BTC).
  • Kế toán chi tiết các khoản nợ phải trả bằng tiền, tài sản có giá trị như vàng, bạc, đá quý theo từng đối tượng chủ nợ, cả về số lượng và giá trị.

Phương pháp kế toán:

  • Khi mua vật tư, hàng hóa, tài sản, dịch vụ chưa thanh toán (doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ):

Nợ TK 151, 152, 153: Mua vật liệu, dụng cụ.

Nợ TK 156: Mua hàng hóa.

Nợ TK 211, 213: Mua TSCĐ.

Nợ TK 241: Chi phí xây dựng, sửa chữa, nâng cấp TSCĐ.

Nợ TK 642, 641: Dịch vụ dùng cho quản lý, bán hàng.

Nợ TK 133: Thuế GTGT được khấu trừ.

Có TK 331: Phải trả cho người bán.

  • Khi thanh toán cho người bán:

Nợ TK 331: Phải trả cho người bán.

Có TK 111, 112.

Trên FTS Accounting, phiếu thu – chi, tạm ứng, thanh toán nhà cung cấp nhập một lần là công nợ, sổ quỹ, báo cáo tự cập nhật; tồn quỹ cuối ngày đối chiếu ngay trên hệ thống. Đăng ký để được demo phân hệ Tiền và Công nợ.

[wpforms id=”2108″]

Bài viết có hữu ích với bạn không?